Çoğu anne babanın da yakınen bildiği gibi, tuvalet eğitimi
çocuk gelişiminin önemli aşamalarından biridir, en azından, alt bezi değiştirmenin
sona ermesidir.
Peki ama, tuvalet eğitiminin ne kadar süreceği konusunda
bilgimiz var mı? Kimi çocuklar için sadece bir kaç gün. Bazıları için
ise bir kaç ay! Amacımız sizi tuvalet eğitiminin aşamaları konusunda aydınlatarak
işinizi bir ölçüde kolaylaştırmak.
Çocuğunuzun boyuna uygun lazımlık yada klozete uygulanabilir oturma yeri alın.
En önemli özellik, çocuğun otururken ayaklarının yere değmesidir. Bu
durumda barsak hareketleri başlayınca, yerden destek alabilecektir. Bu konuda
resimli bir kitap çok işinize yarayabilir.
C. Bir rutin oluşturun
Çocuğunuzu, günde bir kez giyinik olarak lazımlığa oturtun.
Bu, kahvaltıdan sonra, banyodan önce yada barsak hareketlerinin başladığı
herhangi bir zaman olabilir. Burda amacımız, bebeğin, lazımlığa alışması,
onu günlük rutinin bir parçası olarak görmeye başlamasıdır. Oturmak
istemezse, bırakın. Sakın onu zorla lazımlığa oturtmaya çalışmayın.
Hele korkmuşsa, sakın sakın zorlamayın! Bu durumda, lazımlığı bir kaç
haftalığına bir kenara koyun, ardından tekrar deneyin. Oturursa iyi, ama ona
neden oraya oturması gerektiğini anlatmaya çalışmayın! Unutmayın, sadece
onu lazımlığa alıştırıyorsunuz ve bu iş için en uygun yer neresiyse
oraya gidin; oyun odası en uygun yer olabilir!
D. Bezi çıkarın
Onu lazımlığa bezini çıkartarak oturtun. Yine başlangıçta alıştırmak
amacıyla! Bu aşamada bir takım açıklamalar yararlı olabilir; anne-babanın,
varsa-diğer kardeşlerin ve herkesin bu işi yaptığını ona anlatın.
Soyunup tuvalete girmenin erişkince bir davranış olduğunu anlatmaya çalışın
ona. Bu davranış işe yarar ve etki gösterirse iyi. Olumsuzluk durumunda
unutmayın, zorlama yok. Hazır olana ve kendi kendine tuvalete
oturmaya ilgi gösterene kadar bekleyin!
E. Süreci açıklayın
Çocuğa barsak hareketlerinin nereye gideceğini anlatın. Bezine kaka yaptığı
zaman, onu lazımlığa oturtun, bezi onun gözü önünde lazımlık içine boşaltın.
Bu durum, onun oturma ve kaka üretme arasındaki ilişkiyi anlamasına yardım
edecektir. Lazımlığı tuvalete döktükten sonra sifonu ona çektirin
–korkuyorsa yapmayın- kakanın nereye gittiğini görsün. Kakadan sonra
giyinmeyi ve ellerini yıkamayı öğretin.
F. Bağımsızca hareket etmeye teşvik edin
Sıkıştığı zaman lazımlığı kullanması konusunda ona cesaret verin. Ne
zaman isterse sizden yardım göreceği konusunda da emin olmasını sağlayın.
Ara ara bezini çıkararak kilotla dolaşmasına izin verin. Bu sırada lazımlık
gözönünde olsun, ona ne zaman isterse oturabileceğini söyleyin ve bunu sık
sık hatırlatın.
G. Alt bezinden kilota geçin
Eğitim bu aşamaya gelince, kalın bir kumaştan yapılmış yada tek kullanımlık
kilotlar giydirin. Bezden olanlar genellikle çocuğun çişini farketmesi
nedeniyle daha çok işe yarar. Tek kullanımlık olanları dışarı çıkarken
kullanın. Önce bir kaç saatle başlayın. Geceleri alt bezine devam edin.
Yavaş yavaş büyük çocuk kilotuna geçme vakti geliyor.
H. Geri dönüşlere hoşgörüyle yaklaşın
Her çocuk tuvalet eğitimi sürecinde ara ara altına kaçıracaktır.
Ona kızmayın, cezalandırmayın. Kaslarını kullanmayı öğrenirken bu durum
olağandır ve biraz zaman alabilir. Bir kaza durumunda altını temizlerken,
bir dahaki sefere lazımlığı kullanmasını ona hatırlatın.
I. Gece eğitimine başlayın
Gündüz sorunu tamamen çözülse bile, gece kontrolü aylar, bazen yıllar
sonraya kalabilir. Hemen alt bezini atmaya kalkmayın. Bez bağlamanıza itiraz
ediyorsa, çarşafın altına naylon bir örtü sermeniz temizliği kolaylaştıracaktır.
Bu yaşta vücudu tuvalete gitmak için uyanmak için gereken olgunluğa henüz
ulaşmamıştır.
Bu aşamada, akşamları sıvı alımını azaltmanız, kuru
gecelerin sayısını artıracaktır. Gece çişi gelir ve uyanırsa, size
seslenebileceğini ona hatırlatın. Lazımlığını yatağının hemen yanına
koymanız da yararlı olabilir.